İran Kıyılarına Demirledi Transponderını Kapatan Çin Tankeri

Çin menşeli petrol tankeri Rich Starry, ABD'nin İran'a yönelik ablukasını atlatmak için Hürmüz Boğazı'nda 10 günü aşkın süre konumunu gizledi.

Rich Starry Ablukayı Nasıl Atladı?

ABD Hazine Bakanlığı'nın İran bağlantısı nedeniyle yaptırım listesine aldığı Rich Starry, Basra Körfezi'nde 10 günden uzun süre transponderını kapatarak konumunu gizledi. Gemi, Umman Körfezi'ne çıktığında ani bir U dönüşü yaparak çarşamba günü İran kıyılarına demir attı. Gemi veri tabanı Equasis'e göre 11 yıllık geçmişinde iki kez isim değiştiren tanker, İran'ın yaptırımları delme amacıyla oluşturduğu gizli filosunun parçası. Denizcilik veri firması Kpler ise geminin bir önceki hafta Birleşik Arap Emirlikleri kıyılarından sinyal gönderdiğini tespit etti; Lloyd's List analistleri bu sinyalin sahte bir iz olduğunu doğruladı.

Gizli Filonun Kaçınma Yöntemleri

Wall Street Journal'ın haberine göre İran, Rusya ve Venezuela'nın bir araya getirdiği gemiler, tespit edilmemek için birden fazla yöntem kullanıyor. Transponderları kapatarak "görünmez" hale gelmek bunların başında geliyor; bir diğer yöntem ise konum sinyallerini tahrif ederek yanlış bilgi yaymak. İran gemileri ayrıca kargonun kaynağını örtbas etmek için deniz ortasında bir gemiden diğerine petrol aktarıyor.

Lloyd's List Intelligence'ın kıdemli risk ve uyumluluk analisti Bridget Diakun, durumu şöyle özetledi: "Tespit edilmekten kaçınma konusunda uzmanlar. Bunu yapan sadece bir veya iki gemi değil, birçoğu..."

Abluka Sürdürülebilir Mi?

ABD güçleri pazartesi günü İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemilere abluka uygulamaya başladı. CENTCOM, ilk 48 saatte hiçbir geminin ablukayı aşamadığını ve 9 geminin yönlendirmeye uyarak rotasını değiştirdiğini açıkladı. Ancak Lloyd's verilerine göre salı günü boğazdan en az 10 gemi geçti; analistler bu gemilerin bir bölümünde gizli filo izlerine rastlandığını belirtti.

Washington DC'deki Denizcilik Stratejisi Merkezi'nden eski Deniz Kuvvetleri subayı Steven Wills, ABD'nin operasyonu sürdürme kapasitesine ilişkin ciddi soru işaretleri taşıdığını vurguladı: "Ablukaya kaç gemi katılacak? Donanmanın buna yetecek kadar gemisi, uçağı, ekipmanı var mı?" Hudson Enstitüsü'nden eski üst düzey deniz kuvvetleri yetkilisi Bryan Clark ise gemilerin sınırları zorladığına dikkat çekerek "ABD gerçekten de bu konuda her şeyi göze alacak mı?" diye sordu.

Boğazda Gerilim Tırmanıyor

Hürmüz Boğazı'nın karmaşık coğrafyası ve İran'ın bölgedeki füze kapasitesi, uzun soluklu bir ablukanın ABD'nin askeri kaynaklarını zorlayacağına işaret ediyor. Londra'daki Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü'nden Kevin Rowlands, ABD'nin uydu ve devriye uçaklarını birleştirerek bir geminin İran limanından çıkıp çıkmadığını hızla tespit edebildiğini, ancak asıl sorunun ele geçirilen gemilere nerede refakat edileceği olduğunu söyledi. İran, görüşmelerin yeniden başlaması beklenirken ABD ve İsrail'e yönelik saldırılarını durdurdu; buna karşın İranlı yetkililer ABD donanmasını hedef almaya hazır olduklarını açıkça dile getirdi.

Ablukadan önce İran, Hürmüz Boğazı üzerinden günde en az 1,5 milyon varil petrol ihraç ediyordu. Çatışmanın yeniden alevlenmesi halinde Hürmüz ile Arap ve Umman denizleri, iki ülke arasındaki gerilimin odak noktası haline gelebilir.