Dünyanın En Büyük Nükleer Santrali 5 Saatte Yeniden Kapandı

Tokyo Electric Power Company'nin (TEPCO) işlettiği Kashiwazaki-Kariwa tesisinin 6 numaralı reaktörü, 2011 Fukuşima felaketi sonrası sessizliğe gömüldükten tam 14 yıl sonra 21 Ocak akşamı yeniden devreye alındı. Ancak büyük umutlarla başlayan bu geri dönüş, gece yarısı bir alarm sesiyle sona erdi. Japonya'nın fosil yakıt bağımlılığından kurtulma ve yapay zeka çağının yarattığı enerji açığını kapatma mücadelesi, beklenmedik bir darbeyle karşılaştı.

Beş Saatlik Operasyon Nasıl Son Buldu

TEPCO aslında reaktörü 20 Ocak Salı günü başlatmayı planlamıştı. Fakat kontrol çubuklarındaki "eşleştirilmiş çubuk" ayarında ortaya çıkan bir yapılandırma hatası, ilk girişimi engelledi. Mühendisler 205 kontrol çubuğunun tamamını yeniden kontrol ettikten sonra, 21 Ocak Çarşamba günü akşam 19:02'de reaktörü çalıştırdı.

Yaklaşık 90 dakika içinde reaktör kritiklik seviyesine ulaştı ve kendi kendini sürdüren nükleer zincirleme reaksiyon başladı. Ne var ki operasyonun beşinci saatinde, 205 kontrol çubuğundan 52'sinin aktif pozisyona getirildiği sırada sistem alarm verdi. 22 Ocak gece yarısı 00:28'de çalan bu alarm, tüm operasyonu durdurdu.

TEPCO ekipleri ilk etapta elektronik bileşenleri değiştirdi ancak sorun ortadan kalkmadı. Şirket sözcüsü Takashi Kobayashi yaptığı açıklamada "Arızalı elektriksel ekipmanı inceliyorduk ve sorunun çözümünün zaman alacağının netleşmesiyle birlikte, kontrol çubuklarını planlanmış bir şekilde yeniden yerleştirmeye karar verdik" dedi. Kobayashi, reaktörün stabil durumda olduğunu ve radyoaktif sızıntı bulunmadığını vurguladı. Buna karşın tesis yetkilisi Takeyuki Inagaki durumun belirsizliğini "Bunun bir ya da iki gün içinde çözülmesini beklemiyoruz. Şu anda ne kadar süreceğini söylemek mümkün değil" sözleriyle özetledi.

Fukuşima Travması ve Güvenlik Endişeleri

Tokyo'nun 220 kilometre kuzeybatısındaki Kashiwazaki-Kariwa, 8.2 gigawatt kapasitesiyle gezegendeki en büyük nükleer santral olma özelliği taşıyor. Sadece 6 numaralı reaktör bile Tokyo bölgesindeki 1 milyondan fazla eve elektrik sağlayabilecek güçte. Ancak 2011'deki 9.0 büyüklüğündeki deprem ve ardından gelen tsunami, Japonya'nın nükleer enerjiyle olan bağını kökten sarstı.

Fukuşima Daiichi'deki erime felaketi sonrası tüm reaktörler gibi Kashiwazaki-Kariwa da 2012'de kapatıldı. Geçen 14 yılda tesise 15 metre yüksekliğinde tsunami duvarları örüldü, acil güç sistemleri baştan tasarlandı. Yine de santralin aktif bir fay hattı üzerinde bulunması ve 2007'de bölgeyi sarsan şiddetli deprem, güvenlik kaygılarının hep gündemde kalmasına yol açtı.

Halkın Sert Tepkisi ve Güven Sorunu

Santralin yeniden açılışı Niigata halkını ikiye böldü. Yapılan anketler, bölge sakinlerinin yaklaşık yüzde 60'ının bu karara karşı çıktığını ortaya koyuyor. Protestocular tahliye planlarının yetersizliğinden ve TEPCO'nun geçmişte yaşadığı skandallar nedeniyle zedelenen güvenilirliğinden şikayet ediyor. Ocak 2026'da toplanan 40.000 imzalı dilekçe, muhalefetin gücünü gözler önüne seriyor.

73 yaşındaki Yumiko Abe protestolar sırasında "Tokyo'nun elektriği Kashiwazaki'de üretiliyor, o halde buradaki insanlar neden riske atılıyor? Bu mantıklı değil" diyerek tepkisini dile getirdi. 81 yaşındaki Keisuke Abe ise "Fukuşima'daki durum hala kontrol altında değil ve TEPCO bir santrali yeniden başlatmak istiyor? Benim için bu kesinlikle kabul edilemez" sözleriyle şirkete duyulan güvensizliği vurguladı.

Enerji Stratejisinde Büyük Belirsizlik

Bu teknik aksaklık, Japonya hükümetinin enerji planları için de ciddi bir sınav. Hükümet 2050'de karbon nötr olma hedefine ulaşmak ve veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacını karşılamak için nükleer enerjiye büyük önem veriyor. 2040'a kadar elektrik üretiminde nükleer payını yüzde 20'ye çıkarma hedefi masada dururken, 33 kullanılabilir reaktörden sadece 15'inin çalıştırılabilmiş olması planların ne kadar geride kaldığını gösteriyor.

Kashiwazaki-Kariwa'nın sorunsuz çalışması, Japonya'nın LNG ithalatını azaltması ve enerji güvenliğini sağlaması için kritik. Ancak TEPCO'nun 26 Şubat 2026 olarak belirlediği ticari operasyon başlangıcının bu arıza sonrası nasıl etkileneceği belirsizliğini koruyor. Yaşanan bu olay, nükleer enerjiye geri dönüş yolculuğunun sadece teknik bir mesele olmadığını, toplumsal kabul ve operasyonel mükemmellik gerektiren zorlu bir maraton olduğunu bir kez daha kanıtladı.