ABD ve İran Arasındaki Müzakereler Çıkmaza Girdi Hürmüz Ablukası Gündemde

ABD ve İran arasındaki müzakereler çöktü; CENTCOM, Hürmüz Boğazı'na abluka ilan etti.

Pakistan'da 21 saat süren görüşme çıkmaza girdi

Pakistan'ın ev sahipliğinde İran ile ABD arasında başlayan ilk tur müzakereler, 21 saat sonunda sonuçsuz bitti. İran heyeti Pakistna'dan ayrılırken, iki ülke arasında ikinci turun yapılıp yapılmayacağı henüz belirsizliğini koruyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, süreci sosyal medyadan değerlendirdi: "Son 47 yılın en üst düzeyde yürütülen yoğun görüşmelerinde İran, savaşı sona erdirmek amacıyla ABD ile iyi niyet çerçevesinde temas kurdu. Ancak İslamabad Mutabakat Zaptı'na sadece birkaç adım kala maksimalist talepler, sürekli değişen şartlar ve abluka ile karşılaştık. Hiçbir ders alınmamış. İyi niyet, iyi niyet doğurur. Düşmanlık ise düşmanlık doğurur."

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ise görüşmelere dair şu değerlendirmede bulundu: "Müzakereler öncesinde iyi niyet ve gerekli iradeye sahip olduğumuzu vurguladım, ancak önceki iki savaşın tecrübeleri nedeniyle karşı tarafa güvenimiz yok. İran heyetindeki çalışma arkadaşlarım ilerlemeye yönelik 168 girişim önerdi; ancak karşı taraf bu turda İran heyetinin güvenini kazanamadı. ABD, bizim mantığımızı ve ilkelerimizi anladı. Artık karar verme zamanı. Güvenimizi kazanabilecek mi, kazanamayacak mı?"

Trump'ın müzakere edilemez maddeleri açıklandı

Adını açıklamayan bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump'ın masadan kaldırmayacağı şartları sıraladı: Tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sona erdirilmesi, Haziran'daki ABD bombardımanında ağır hasar gören başlıca nükleer tesislerin sökülerek imha edilmesi, yeraltına gömüldüğü değerlendirilen 400 kilogramdan fazla yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun teslimi, bölgesel müttefikleri kapsayan kapsamlı bir barış ve güvenlik çerçevesinin kabulü, Hamas, Hizbullah ve Husiler gibi grupların finansmanına son verilmesi ile Hürmüz Boğazı'nın geçiş ücretsiz olarak tamamen açılması.

CENTCOM Hürmüz Boğazı'na abluka ilan etti

Müzakerelerin çökmesinin ardından ABD Merkez Kuvvetleri Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemileri kapsayan deniz ablukasının TSİ 17.00'de başladığını duyurdu. Wall Street Journal, ABD'li savunma yetkililerine dayanarak ablukanın mayın temizleme ve ticari gemiler için güvenli bir koridor oluşturma konusunda zaman kazandırabileceğini, ancak İran'ın olası karşı saldırılarının görevi hızla güçleştirebileceğini aktardı.

Emekli deniz subayı Bryan Clark durumu şöyle özetledi: "Oradaki güçlerin ablukayı başlatma kapasitesi kesinlikle var. Ancak İran ateş açarsa ya da bu sistemleri işleten unsurları hedef alırsa iş çok daha zorlaşır… Onları gemilerle korumanız gerekir." Analistler, operasyonun askeri açıdan yönetilebilir olmakla birlikte tek başına sürdürülmesinin güç olduğunu ve tüm gemileri durdurmasa bile yeterli caydırıcılık yaratarak ekonomik baskıyı artırabileceğini vurguladı.

İran'dan ablukaya sert tepki

Galibaf, ABD'nin abluka kararına sosyal medyadan keskin bir yanıt verdi: "Şu an pompaya yansıyan benzin fiyatlarının tadını çıkarın. Sözde 'abluka' ile birlikte, yakında 4-5 dolarlık benzini özleyeceksiniz." Galibaf bu paylaşımın yanı sıra bir navigasyon uygulamasında "Beyaz Saray'a yakın benzin istasyonu" aramasının ekran görüntüsünü de yayımladı.

WSJ'nin haberine göre Trump ve danışmanları, görüşmelerdeki çıkmazı kırmak amacıyla İran'a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatma seçeneğini de gündemine aldı. Yetkililere göre masadaki her seçenek ciddi riskler barındırıyor: Tam kapsamlı savaşa dönüş ABD'nin mühimmat stoklarını daha da eritirken, operasyonun azaltılması nükleer programını ve boğaz üzerindeki denetimini koruyan İran'a zafer olarak sunulabilir. Trump, "çok sayıda ülkenin" ABD güçlerine destek vereceğini söylese de bu koalisyonun şekli henüz netlik kazanmadı.