İran Hürmüz Ablukası Kalkmadan Müzakere Masasına Dönmeyeceğini Açıkladı

İran, ABD'nin aşırı talepleri ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ablukasını sürdürmesi gerekçesiyle müzakerelerin ikinci turuna katılmayı reddetti.

Trump tehdit savurdu, İran reddetti

ABD Başkanı Donald Trump, müzakere heyetinin Pakistan'a hareket ettiğini ve yarın akşam İslamabad'da olacaklarını duyurdu. Trump, "İran ateşkesi ciddi şekilde ihlal etti ancak yine de barış anlaşmasına varılabileceğini düşünüyorum. Çok adil ve makul bir teklif öneriyoruz, umarım kabul ederler" dedi. Tahran'ın teklifi reddetmesi halinde ise İran'daki tüm enerji santrallerini ve köprüleri yıkacaklarını söyledi.

İran resmi devlet ajansı IRNA, hükümetin müzakerelerin ikinci turuna katılmayı resmen reddettiğini duyurdu. Bu kararın arkasında ABD'nin aşırı talepleri, gerçekçi olmayan beklentileri, sürekli değişen tutumu ve ateşkes ihlali olarak değerlendirilen deniz ablukasının yatığını aktardı.

Hürmüz Boğazı krizin odağında

Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı'ndaki ABD ablukası sürdüğü sürece Tahran'ın bir sonraki tura heyet göndermeyeceğini yazdı. İlk tur müzakerelerinin ardından taraflar arasında mesaj alışverişinin devam ettiğini, ancak İran'ın henüz kesin bir karar almadığını da ekledi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu da abluka kaldırılmadıkça Hürmüz'ün kapalı kalacağını açıkladı. ABD Donanması'nın İran gemilerine saldırması durumunda "ağır bir darbe" alacağını belirten Devrim Muhafızları, uyarıları dikkate almayan gemilerin hedef alınacağını söyledi. Devrim Muhafızları ayrıca Trump'ın açıklamalarının "geçerliliğinin olmadığını" da vurguladı.

Tahran'dan sert tepkiler

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Trump'ın İran'ı nükleer haklarından mahrum bırakma çabasına sert çıktı. "Trump, İran'ın nükleer haklarını kullanamayacağını söylüyor ama hangi suçtan dolayı olduğunu belirtmiyor. O kim ki bir ulusu haklarından mahrum ediyor?" dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı ateşkes ihlali olarak nitelendirerek "kanunsuz ve suç" ifadelerini kullandı. İran'ın baş müzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da müzakerelerde belirli bir ilerleme kaydedildiğini kabul ederken taraflar arasında hâlâ bir "mesafe" bulunduğunu söyledi.

Hürmüz'de tanker gerginliği

Tasnim, İran Silahlı Kuvvetleri'nin Hürmüz Boğazı'ndan "izinsiz" geçmeye çalışan Botsvana ve Angola bandıralı iki tankeri uyardıktan sonra geri çevirdiğini aktardı. Tasnim ayrıca İran'ın kuzeybatısında, aralarında iki yabancı uyruklunun da bulunduğu bir grubun casusluk iddiasıyla tutuklandığını duyurdu. Uyrukları açıklanmayan yabancıların Starlink benzeri uydu ekipmanları ithal etmekle suçlandığı belirtildi.

ABD-İran müzakerelerinin arka planı

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da geçici ateşkes sağlandı. Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için bir araya geldi; ancak yaklaşık 21 saat süren görüşmeler sonuçsuz kaldı. İranlı yetkililer, ortak bir çerçeveye varılamamasının sorumlusunun ABD'nin "aşırı talepleri" olduğunu açıkladı.

İran daha önce Hürmüz Boğazı'nı tüm ticari gemilere açmıştı; ancak ABD'nin deniz ablukasını sürdüreceğini duyurması üzerine Tahran geçişlere yeniden kısıtlama getirdi. Şu an iki ülke arasındaki en kritik kırılma noktası Hürmüz'deki abluka olmayı sürdürüyor.