ABD Tomahawk Stoklarının Erimesi Ukrayna ve Çin Riskini Artırdı
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik düzenlediği Epic Fury Operasyonu'nda 850'den fazla Tomahawk seyir füzesi kullanıldı; bu rakam, 2003 Irak işgalindeki rekoru geride bıraktı. Uzmanlar, azalan stokların Ukrayna ve Çin senaryolarında ciddi bir handikap yaratacağını vurguluyor.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik düzenlediği "Epic Fury Operasyonu"nda Amerikan donanması 850'den fazla Tomahawk seyir füzesi kullandı. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), bu harekâtın 1998'den bu yana en yoğun Tomahawk kullanımı olduğunu açıkladı.
Epic Fury Operasyonu'nda Tomahawk rekoru kırıldı
CSIS'in analizine göre İran'a yönelik saldırılarda kullanılan Tomahawk sayısı, 2003 Irak işgalindeki 802 füzelik rekoru geride bıraktı. ABD Savunma Bakanlığı, donanmanın elindeki toplam Tomahawk stoku hakkında resmi bir açıklama yapmasa da CSIS'in tahminlerine göre ABD ordusunda yaklaşık 3 bin Tomahawk bulunuyor. Füzelerin menzili varyanta ve savaş başlığına göre değişmekle birlikte ortalama 1.600 kilometre olarak belirtiliyor.
Pentagon'da stok endişesi büyüyor
İran saldırılarının ardından Pentagon'daki bazı yetkililer Tomahawk stoklarının azalması konusunda ciddi endişe taşıdığını dile getiriyor. Bu endişenin temel kaynağı ise dünyanın başka bölgelerinde patlak verebilecek olası krizlere hazırlıksız yakalanma ihtimali. Savunma ve güvenlik uzmanı Mark Cancian, Tomahawk'ın ABD'nin elindeki en stratejik silahlardan biri olduğunun altını çizdi.
Cancian, füzelerin uzun menzili ve yüksek isabet oranı sayesinde bölgeye uçak konuşlandırma ya da yakın üs bulundurma zorunluluğunu ortadan kaldırdığını vurguladı. Saldırıların ilk aşamasında yoğun Tomahawk kullanıldığını, hava üstünlüğü sağlandıkça kullanımın azaldığını aktaran uzman, bunun ardındaki mantığı şöyle açıkladı: "Bu füzeler çok pahalı ve sayısı sınırlı. Bir Tomahawk'ın maliyeti yaklaşık 3,5 milyon dolar. Ama uçaklardan atacağınız ortalama 80 bin dolarlık bombalarla aynı etkiyi de sağlayabilirsiniz."
Asıl korku: Ukrayna ve Çin senaryoları
Cancian, stok endişesinin Epic Fury Operasyonu'yla sınırlı olmadığını net biçimde ortaya koydu: "Mevcut Tomahawk, Patriot ve THAAD mühimmatlarından bu operasyon için yeterince var. Sorun, Ukrayna ya da Çin'e karşı olası bir çatışma. Stratejistler, envanterlerin azalmasının bu bölgelerde bir çatışmayı caydırma veya savaşma yeteneğimizi zayıflatacağından çok endişeliler." Tayvan senaryosuna da değinen uzman, Çin'in muazzam füze kapasitesi karşısında ABD'nin karşı ateş gücünü koruması gerektiğini söyledi.
Yeni Tomahawk üretimi için en az 2-3 yıl gerekiyor
Cancian, Pentagon'un üretim kapasitesini artırmak için üreticilerle görüşmelerin Biden döneminde başladığını, Trump yönetiminde de sürdüğünü belirtti. Savunma Bakanı Pete Hegseth'in bu amaçla fabrikaları gezerek işçi ve yöneticilerle bizzat görüştüğünü aktaran uzman, "Şu anda harcadığımız 850 ila 1.000 adet Tomahawk'ın yerine yenilerini koymak için en az 2 ya da 3 yıla ihtiyaç var" dedi.
Patriot stoklarında da benzer tablo
Cancian, ABD'nin Körfez bölgesinde İran'ın balistik füze saldırılarına karşı koyacak yeterlilikte Patriot füzesine sahip olduğunu belirtti. Savaşın başında yaklaşık 4 bin Patriot'un mevcut olduğunu tahmin ettiklerini, şimdiye kadar bunların yaklaşık dörtte birinin —bin adedinin— kullanıldığını söyledi. Yıllık üretimin 600 civarında kaldığını ve bunun yarısının müttefiklere gittiğini vurgulayan uzman, önümüzdeki dönemde Körfez ülkelerinin teslimat sırasında öne alınabileceğini öngördü.