Trump-Netanyahu Zirvesinden İran'a Ekonomik Kuşatma Kararı
ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Beyaz Saray'da gerçekleştirdikleri kritik zirvede İran'ın ekonomik kaynaklarını kurutmaya yönelik yeni bir stratejik mutabakatta birleşti. Tahran yönetiminin petrol ihracatını doğrudan hedef alan bu hamle, bölgedeki dengeleri köklü biçimde sarsacak kapsamlı bir ekonomik kuşatma planını hayata geçiriyor.
Yaklaşık üç saat süren görüşmenin ardından sızan bilgiler, Washington-Tel Aviv hattında İran'a karşı "azami baskı" döneminin fiilen yeniden başladığına işaret ediyor. İki liderin uzlaştığı plan, İran petrol satışlarının yüzde 80'inden fazlasını üstlenen Çin üzerindeki baskıyı artırmayı esas alıyor. Trump'ın bu doğrultuda imzaladığı başkanlık kararnamesiyle, İran ile ticari ilişkisini sürdüren ülkelere yüzde 25'e varan gümrük tarifeleri geliyor.
Trump ve Netanyahu Arasında Yöntem Farklılığı
Zirvede ana eksen İran'ın nükleer programı olsa da iki lider, hedefe giden yol haritasında farklı duruşlar sergiledi. Netanyahu, Tahran yönetimiyle herhangi bir mutabakata varmanın mümkün olmadığını savunarak İran'ın hiçbir anlaşmaya sadık kalmayacağını açıkça dile getirdi. Trump ise diplomatik kanalları tamamen kapatmaktan yana değil; nükleer müzakerelere son bir şans tanınması gerektiği görüşünde ısrar etti. Netanyahu'nun çekincelerine karşı Trump'ın "Mümkün olup olmadığını göreceğiz, bir deneyelim" dediği aktarıldı.
Cenevre'de Kritik İran Görüşmesi Öncesi Askeri Tahkimat
Washington bir yandan diplomasi kapısını aralık tutarken, öte yandan bölgedeki askeri varlığını güçlendirerek olası bir çıkmaza karşı hazırlığını tamamlıyor. Trump'ın danışmanları Steve Witkoff ve Jared Kushner'in, Salı günü Cenevre'de İranlı yetkililerle yapılacak ikinci tur görüşmelerde Umman kanalıyla iletilen mesajlara yanıt beklediği öğrenildi. Sürecin tıkanması halinde askeri seçeneklerin de masadan kaldırılmadığı belirtiliyor.
Ekonomik Kuşatma ve Yeni İran Doktrini
Beyaz Saray'da şekillenen bu strateji, Washington'un "önce diplomasi, ancak eş zamanlı ekonomik kuşatma" olarak tanımlanan yeni İran doktrininin en somut yansıması olarak öne çıkıyor. Petrol gelirlerini kısıtlayarak Tahran'ın nükleer kapasitesini ve bölgesel ağırlığını törpülemeyi hedefleyen bu adım, küresel enerji piyasalarında ve diplomatik ilişkilerde yeni bir gerilim hattı çekme potansiyeli taşıyor. ABD'nin gümrük tarifesi tehdidini bir pazarlık kozu olarak devreye sokması ise önümüzdeki günlerde Tahran-Pekin-Washington üçgeninde trafiğin belirgin biçimde yoğunlaşacağının sinyalini veriyor.
