Suriye Sahasında Kartlar Yeniden Dağıtıldı: Deyr Hafir Operasyonu ve YPG/SDG’nin Fırat’ın Doğusuna Çekilmesi
Suriye ordusunun Halep’in doğusundaki Deyr Hafir-Meskene hattına yönelik başlattığı kapsamlı askeri harekat, bölgedeki dengeleri kökten değiştirdi. Operasyonun başlamasıyla birlikte YPG/SDG unsurları Fırat’ın doğusuna çekilme kararı alırken, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın Kürt kökenli vatandaşlar için imzaladığı tarihi kararname yeni bir dönemin kapısını araladı.
15 aylık bir sürecin ardından Fırat’ın batısındaki YPG/SDG varlığını fiilen sona erdiren bu gelişmeler, hem askeri hem de diplomatik sahada geniş yankı uyandırdı. Operasyonun hemen ardından gelen çekilme kararı ve eş zamanlı yürürlüğe giren yasal düzenlemeler, ülkenin bütünlüğü ve iç barışı adına stratejik bir dönüm noktası oluşturdu.
Operasyonun Başlangıç Saati ve Sahadaki Sıcak Temas
Suriye ordusu, 13 Ocak'ta hazırlıklarına başladığı harekatın düğmesine 15 Ocak saat 22:00'de bastı. Deyr Hafir ve Meskene hattında, YPG/SDG ile devrik Beşşar Esed rejimi unsurlarının konuşlandığı dört kritik nokta; topçu atışları, çoklu roketatarlar ve uçaksavar sistemleriyle yoğun ateş altına alındı.
Gece boyu devam eden bombardımanın ardından, orduya ait zırhlı birlikler Deyr Hafir girişine kadar ilerleme kaydetti. Askeri kaynaklar, bu hamlenin Fırat’ın batısındaki son büyük savunma hattının kırılmasına yönelik kararlı bir adım olduğunu vurguladı.
Mazlum Abdi’den Çekilme Açıklaması ve 10 Mart Vurgusu
Harekatın başlamasından birkaç saat sonra SDG Komutanı Mazlum Abdi, kuvvetlerini 17 Ocak sabahı 07:00 itibarıyla çekeceklerini duyurdu. Abdi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, bu kararın dost ülkelerin çağrısı ve daha önce varılan 10 Mart Anlaşması’na bağlılık gereği alındığını belirtti.
Mazlum Abdi açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Dost ülkelerin ve arabulucuların çağrıları doğrultusunda; birleşme sürecinin tamamlanmasına yönelik iyi niyetimizi ortaya koymak ve 10 Mart Anlaşması'nın maddelerinin uygulanmasına bağlılığımızı göstermek amacıyla, iki gündür saldırılara maruz kalan Halep'in doğusundaki mevcut temas hatlarındaki güçlerimizi yarın sabah saat 07.00 itibarıyla çekme kararı aldık."
Deyr Hafir Hattının Stratejik Önemi
Halep’in yaklaşık 50 kilometre doğusunda bulunan Deyr Hafir, YPG/SDG’nin batı yakasında elinde tuttuğu son büyük yerleşim ve Rakka bağlantı noktası olması nedeniyle hayati önem taşıyordu. Bölgenin Suriye ordusunun kontrolüne geçmesiyle birlikte sahada üç temel sonuç ortaya çıktı.
Güvenlik analizlerine göre; örgütün Fırat batısındaki askeri varlığı fiilen sona erdi, bölgeden kaynaklanan kamikaze dron saldırısı tehdidi ortadan kalktı ve kritik öneme sahip M15 karayolu tamamen devlet denetimine girdi.
Sivil Tahliyeler ve İnsani Koridor Gerilimi
Operasyon öncesinde sivillerin zarar görmemesi adına M15 karayolu üzerinde bir insani koridor açıldı. Halep Valisi Azzam el-Garip, süreç boyunca yaklaşık 27.450 sivilin güvenli bölgelere tahliye edildiğini açıkladı.
Suriye ordusu, çatışma riski taşıyan noktaların haritalarını paylaşarak halkı uyardı. Ancak sahadan gelen raporlar, YPG/SDG unsurlarının açılan insani koridoru beton bloklarla kapattığını ve sivilleri farklı rotalara yönelmek zorunda bıraktığını ortaya koydu.
Cumhurbaşkanı Şara’dan Tarihi İmza: Kürtlere Geniş Haklar
Askeri hareketliliğin sürdüğü 16 Ocak tarihinde, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Kürt kökenli vatandaşları kapsayan 8 maddelik bir kararname yayımladı. Kararname ile Kürtler "Suriye halkının temel ve asli bir parçası" olarak tanımlandı.
Yapılan düzenleme ile Kürtçe "ulusal bir dil" statüsü kazanarak okullarda seçmeli ders oldu. Haseke ilinde 1962 nüfus sayımından kaynaklanan vatandaşlık mağduriyetleri giderildi ve kaydı kapalı kişilere tam vatandaşlık yolu açıldı. Ayrıca 21 Mart Nevruz günü, ulusal bayram ilan edildi.
Cumhurbaşkanı Şara, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı: "Ey Kürt halkımız, Selahaddin Eyyubi'nin torunları. Sizlere zarar vermek istediğimize dair iddialara sakın inanmayın. Yemin olsun ki size kim kötülükle dokunursa kıyamet gününe kadar hasmımızdır."
Uluslararası Yankılar ve Bölge Halkının Tepkisi
Gelişmeler uluslararası arenada da yakından takip edildi. ABD Senatörü Lindsey Graham, IŞİD tutuklularını gerekçe göstererek askeri tırmanışa karşı "geniş bir yanıt" tehdidinde bulunurken, ABD Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack gerilimi düşürmek için tüm taraflarla temas halinde olduklarını bildirdi.
Suriye Savunma Bakanlığı ise çekilme kararını memnuniyetle karşıladığını ve sürecin yakından izlendiğini duyurdu. Bölgedeki Humeyme köyü sakinleri, YPG/SDG’nin çekilmesini sokaklara dökülerek, tekbirler ve yeni Suriye bayraklarıyla kutladı. Sahadaki bu gelişmeler, Aralık 2024'te başlayan yeni dönemde Suriye'nin toprak bütünlüğünü sağlama yolundaki kararlılığını bir kez daha teyit etmiş oldu.
