ABD ve İsrail ile İran Arasındaki Savaşın Birinci Ayı Tamamlandı

Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail'in İran'a açtığı savaşın birinci ayı geride kalırken, çatışma bölgeyi derinden sarstı.

Savaşın İlk Saatlerinde Katliam

Savaş, 28 Şubat sabahı saat 09.30'da başladı. Tahran, Kum, Kirmanşah, İsfahan ve Kerec'ten saldırı haberleri aynı anda geldi. Trump, "Destansı Öfke" adı verilen harekatı sosyal medya hesabından paylaştığı sekiz dakikalık bir videoyla duyurdu. "Barış Başkanı" söylemiyle yeniden seçilen Trump, İran'a savaş açarak dış politikadaki en büyük riskini aldı.

İlk saatlerde yaşanan tablo son derece ağır oldu. Ülkenin güneyindeki Minab'da kız çocuklarının gittiği bir ilkokula Tomahawk füzesi isabet etti; büyük çoğunluğu çocuk en az 175 sivil hayatını kaybetti. Aynı gün Lamerd'de bir spor salonu vuruldu, saldırıda 10'lu yaşlardaki 20 kız çocuğu öldü.

İran'ın Lider Kadrosu İlk Günde Hedef Alındı

Açılış salvosunun İran'ın hem askeri hem sivil lider kadrosunu hedef aldığı kısa sürede ortaya çıktı. Dini lider Ali Hamaney'e ve rejimin pek çok kurumuna ev sahipliği yapan Tahran'daki "Liderlik Evi" vuruldu. Hamaney'in öldüğünü yine Trump sosyal medya üzerinden duyurdu.

Aynı saldırıda Savunma Konseyi Başkanı Ali Şemhani, Savunma Bakanı Ali Nasırzade, Genelkurmay Başkanı Abdurrahman Musevi ve Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur da hayatını kaybetti. Trump, ilk gün rejimin üst düzey 43 yetkilisinin öldürüldüğünü açıkladı.

İran Körfez Ülkelerini Hedef Aldı

Tahran, ilk günden itibaren misillemelere başladı. Hedefte ABD'nin Körfez'deki askeri üsleri vardı; ilk saldırı Amerikan 5. Filosu'na ev sahipliği yapan Bahreyn'in başkenti Manama'ya düştü. 1 Mart'ta Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü ile Kuveyt'te sivil bir limandaki operasyon merkezi vuruldu, 6 Amerikan askeri öldü.

Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan, Umman ve Ürdün de İran'ın hedef listesindeydi. İsrail'de ilk can kaybı 1 Mart'ta yaşandı; Tel Aviv'de bir mahallede ağır hasar meydana geldi, bir kadın öldü. İsrail 2 Mart'ta yeni bir cephe açarak Lübnan'da Hizbullah hedeflerini vurmaya başladı. Beyrut, Trablusşam, Sur, Sayda, Nebatiye ve Baalbek yoğun bombardıman altına girdi.

Türkiye'ye Yönelen Füzeler Engellendi

4 Mart'ta İran'dan ateşlenen ve Türk hava sahasına yönelen balistik füze, NATO'nun müdahalesiyle düşürüldü. Ertesi gün İran, Azerbaycan'ın Nahçıvan bölgesine drone attı. Türkiye, 9 ve 13 Mart'ta yine Türk hava sahasına yönelen İran füzelerinin engellendiğini kamuoyuyla paylaştı.

İran'da Petrol Tesisleri Vuruldu, Hürmüz Boğazı Kapandı

ABD ve İsrail, savaşın ilk haftasında İran'da 3 binden fazla hedefi vurdu. 4 Mart'ta ABD, Sri Lanka açıklarında bir İran savaş gemisini denizaltı torpidosuyla batırdı; en az 104 denizci öldü. İran ise Hürmüz Boğazı'ndaki tankerleri hedef alırken drone saldırıları boğazı fiilen kapattı.

8 Mart'ta saldırılar enerji altyapısına yöneldi. İsrail'in Tahran'daki petrol depolama tesislerini vurması büyük yangınlara yol açtı; başkent toksik duman ve yağmura maruz kaldı. Savaşın 15. gününde ABD ve İsrail, İran petrolünün yüzde 90'ının geçtiği Hark Adası'nı bombaladı. Boğazın kapanmasıyla petrol fiyatları çatışmanın başından bu yana yaklaşık yüzde 40 arttı.

İran'ın Yeni Dini Lideri Seçildi

Uzmanlar Konseyi, Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney'i yeni dini lider seçti; liderlik 8 Mart'ta ilan edildi. Mücteba Hamaney, 12 Mart'ta devlet televizyonunda okunan yazılı mesajında Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını ve bölge ülkelerinin topraklarındaki Amerikan üslerini acil olarak kapatması gerektiğini söyledi.

Ali Laricani Öldürüldü

Siyasi otoritenin fiilen Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani'de toplandığı konuşulurken, 17 Mart'ta Laricani de ABD ve İsrail saldırısında hayatını kaybetti. Devrim Muhafızları'na bağlı Besic Gücü Komutanı Gulam Rıza Süleymani ile İstihbarat Bakanı İsmail Hatib de aynı süreçte öldürüldü. Bir hafta sonra stratejik karar alma sorumluluğunu Meclis Başkanı Galibaf'ın üstlendiği ileri sürüldü.

Enerji Altyapısına Yönelik Saldırılar Tırmandı

18 Mart'ta İsrail, İran'ın Asuliye kentindeki dört doğalgaz işleme tesisini drone'la vurdu. Aynı gün Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki beş kilit enerji tesisine de saldırıldı; Katar'ın enerji merkezi Ras Laffan ağır hasar gördü. Katar petrol şirketi, 19 Mart'ta LNG tesisinin yeniden saldırıya uğradığını duyurdu.

İran'ın İsrail'e yönelik en büyük saldırısı 22 Mart'ta gerçekleşti. Nükleer araştırma merkezine ev sahipliği yapan Dimona ve Arad, füzeyle vuruldu. Yerleşim yerlerine isabet eden füzeler büyük yıkıma yol açtı; 1 kişi öldü, 160 kişi yaralandı.

"Trump Boğazı" Tartışması

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapalı olduğunu ve boğazdan yapılacak her türlü gemi geçişinin sert karşılık bulacağını duyurdu. Aynı gün Trump, boğaza alışılmadık bir isim taktı. "Trump Boğazı'nı açmaları gerekiyor, yani Hürmüz'ü. Affedersiniz, ne korkunç bir hata!" diyen Trump, ardından ekledi: "Bende pek kaza olmaz."

Savaşın Birinci Ayında Çatışmalar Sürüyor

28 günü geride bırakan savaşta ABD ve İsrail, İran'ın enerji ve sanayi altyapısı ile Tahran'daki çeşitli hedefleri vurmayı sürdürüyor. İran ise hem İsrail'e hem de bölge ülkelerindeki ABD üslerine füze ve kamikaze drone'larla karşılık veriyor. Son saldırıda Tel Aviv'in 6 bölgesine füze ve şarapnel düştü, 1 kişi hayatını kaybetti.

Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'ne yönelik İran saldırısında ikisi ağır olmak üzere 12 Amerikan askeri yaralandı. Saldırıda birden fazla ABD yakıt ikmal uçağının da hasar gördüğü bildirildi.