Deniz Seki Ve Zerrin Özer Yapay Zekaya Karşı Yasal Düzenleme İstedi

Taylor Swift, yapay zekâ teknolojisinin ses ve görüntü taklitlerine karşı hukuki bir adım attı. Dünyaca ünlü şarkıcı, sesini ve ikonik görsellerini marka olarak tescil ettirmek için ABD Patent ve Ticaret Markası Ofisi'ne başvurdu. Swift'in bu hamlesi Türkiye'de de yankı uyandırdı; sanatçılar ve müzik meslek birlikleri yapay zekânın yarattığı tehdide ilişkin görüşlerini paylaştı.

Taylor Swift'in yapay zekâya karşı hamlesi Türk sanatçıları harekete geçirdi

Işın Karaca, Türkiye'deki müzik haklarının mevcut durumunu zaten tatmin edici bulmadığını belirterek yapay zekâyla mücadeleyi "çok korkutucu" olarak nitelendirdi. Karaca, "Gelişen ancak Türkiye'de çok geride kalan müzikal haklarımız zaten tatmin edici değilken yapay zekâyla savaşmak çok korkutucu" dedi. Sesiyle, fiziksel konserlerle ve canlı performanslarla müzik üreten insanların korunması için Swift'in hareketinin emsal teşkil etmesini umduğunu da ekledi.

Deniz Seki ise Swift'in adımını "akıllıca ve hatta geç kalınmış bir refleks" olarak değerlendirdi. Seki, "Artık mesele sadece şarkı söylemek değil; sesin, yorumun, sahnedeki duruşun bile 'kopyalanabilir' hale geldiği bir çağdayız" diye konuştu. Kendi sesini, yorumunu ve sahne varlığını kimliğinin parçası olarak tanımlayan sanatçı, yapay zekâyla taklidin etik bir sorun olduğu kadar emeğe de saygısızlık olduğunu vurguladı. "Hiçbir yapay zekâ, bir sanatçının yaşanmışlıklarını, duygusunu, kalbindeki kırıkları ve sevinçleri birebir yansıtamaz" dedi.

'Dijital gasp': Sanatçılar kimlik ihlalinden söz etti

Buray, konunun yalnızca hukuki değil etik bir boyutu da olduğunu söyledi. "Bir sanatçının sesi onun kimliğinin bir parçası. Onu izinsiz kullanmak, sadece bir teknik üretim değil, aynı zamanda bir kimlik ihlali" diye konuşan Buray, sanatçıların dijital kimliklerini koruma altına almasının artık bir lüks değil zorunluluk olduğunu belirtti.

Zerrin Özer daha sert bir çıkış yaptı: "Yapay zekâ adı altında sanatçının sesini, yüzünü çalmak resmen dijital gasp! Türkiye'de hâlâ bunun gri alan olması kabul edilemez" dedi. Petek Dinçöz de sese, yüze ve sahne duruşuna yönelik hukuki güvencelerin gerekliliğini vurgulayarak "Artık daha net yasalar şart" açıklamasını yaptı.

Türk hukukunda Taylor Swift gibi koruma mümkün mü?

MSG Yönetim Kurulu Başkanı Ferhat Göçer, Türkiye'de sanatçıların dört ayrı kanun üzerinden kapsamlı bir koruma elde edebileceğini anlattı. Medeni Kanun kapsamında kişilik hakları, Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde marka tescili, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu aracılığıyla icra ve beste koruması ile Türk Ticaret Kanunu'ndaki haksız rekabet hükümleri bu dört yolu oluşturuyor. Göçer, "Türk hukuk sistemimizde bu dört ayrı yoldan çok katmanlı, çok iyi bir koruma sistemi mümkün" dedi.

MESAM Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül de sanatçının sesinin ve yorumunun kimliğinin ayrılmaz parçası olduğunu belirterek yapay zekâ yoluyla izinsiz çoğaltılmasının hak ihlali sayılması ve güçlü biçimde korunması gerektiğini söyledi. MESAM Avukatı Simge Üngüder ise Türkiye'de doğrudan bir deepfake yasası bulunmasa da kişilik hakları, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve haksız rekabet hükümlerinin bir arada uygulanmasıyla bu tür ihlallere karşı etkin hukuki koruma sağlanabileceğini vurguladı.