ABD Irak Ordusuyla İş Birliğini Askıya Aldı
İsrail Genelkurmay Başkanı Zamir, ateşkes sürerken ordunun tüm cephelerde savaşa hazır olduğunu açıklarken Trump ateşkesi uzattı; ancak İran, abluka kalkmadan müzakere masasına oturmayacağını net biçimde ortaya koydu.
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, ateşkes süreçleri devam ederken ordunun tüm cephelerde savaşa hazır olduğunu açıkladı.
Zamir: "Ordu tam teyakkuz halinde"
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, Cumhurbaşkanlığı Konutu'nda düzenlenen etkinlikte askerlere seslendi. İran ve Lübnan ile geçici ateşkes süreçleri sürerken Zamir, "Ordu tam teyakkuz ve hazırlık halinde, güçlü ve hızlı şekilde tüm cephelerde savaşa geri dönmeye hazır." dedi. İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde Mart başından bu yana onlarca beldeyi işgal altında tutuyor. Lübnan ile varılan 10 günlük geçici ateşkes 17 Nisan'da yürürlüğe girmişti.
Trump ateşkesi uzattı, İran masaya oturmayacak
ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'ın da talebi üzerine İran'ın önerisini sunmasını bekleyerek ateşkesi uzatma kararını Truth Social'dan duyurdu. Trump açıklamasında, "İran yönetiminin ciddi bir bölünme içinde olduğu gerçeği ve Pakistan'dan Mareşal Asım Münir ile Başbakan Şahbaz Şerif'in de talebi üzerine, liderleri ve temsilcileri ortak bir öneri sunana kadar İran'a yönelik saldırımızı askıya almamız istendi." ifadelerini kullandı. Ancak İran, müzakereler için çarşamba günü Pakistan'a heyet göndermeyeceğini Islamabad aracılığıyla Washington'a iletti. İranlı yetkililer, ateşkesin ilk günden itibaren ihlal edildiğini ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ablukasının savaş girişimi olduğunu vurgulamıştı.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin uzatılması talebini kabul ettiği için Trump'a teşekkür etti. Şerif, "Her iki tarafın da ateşkesi sürdürmesini ve İslamabad'da yapılması planlanan ikinci tur müzakerelerinde kapsamlı bir barış anlaşmasına varılmasını içtenlikle umuyorum." dedi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de kararı memnuniyetle karşılayarak bunun gerilimi azaltmaya ve diplomasi için alan açmaya yönelik önemli bir adım olduğunu belirtti.
İran'dan sert yanıt: "Kaybeden taraf şart belirleyemez"
İran Meclis Başkanı'nın danışmanı Mehdi Muhammedi, Trump'ın ateşkesi uzatma açıklamasına sert çıktı. "Kaybeden taraf şartları belirleyemez." diyen Muhammedi, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın bombardımandan farksız olduğunu ve askeri karşılık gerektirdiğini savundu. İran Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı Hatemül Enbiya Merkez Karargahı da bildiri yayımlayarak "ABD Başkanı ve o ülkenin saldırgan komutanlarını uyarıyoruz, elimiz tetikte." açıklamasını yaptı. Karargah, olası bir saldırı halinde önceden belirlenmiş hedeflere daha sert karşılık verileceğini de ekledi.
İran'ın BM Daimi Temsilcisi Emir Said İravani ise abluka kalkmadan müzakere masasına oturulmayacağını net biçimde ortaya koydu. İravani, "Biz onlara ablukayı kaldırmaları gerektiğini söyledik. Onlardan ablukayı durduracaklarına dair işaret aldık. Böylece İslamabad'da ikinci tur müzakereler gerçekleşebilir." dedi. İran'ın yarı resmi Tesnim Ajansı ise ateşkesi uzatma talebinin Tahran'dan gelmediğini, deniz ablukası devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağını duyurdu.
Trump'tan Hürmüz Boğazı açıklaması
Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın bir an önce açılmasını istediğini öne sürdü. "Boğazın açık kalmasını istiyorlar ki günde 500 milyon dolar kazanabilsinler. Zaten boğaz kapalı kaldıkça kaybettikleri miktar da bu." diyen Trump, İran'ın yalnızca itibarını kurtarmak için kapatma söylemi geliştirdiğini savundu. Bir başka paylaşımında ise "4 gün önce insanlar bana gelip 'Efendim, İran boğazın derhal açılmasını istiyor' dediler. Ancak bunu yaparsak, İran'ın geri kalanını liderleri de dahil olmak üzere havaya uçurmadıkça İran'la asla bir anlaşma yapılamaz." değerlendirmesinde bulundu.
İran bağlantılı tankerler ablukayı aştı, Irak'a dolar transferi engellendi
Financial Times, yük takip şirketi Vortexa'nın verilerine dayanarak ABD'nin Hürmüz Boğazı ablukasına rağmen İran bağlantılı en az 34 tankerin Körfez'e giriş ya da çıkış yapmayı başardığını yazdı. Bu tankerlerden 19'u Körfez'den ayrılırken 15'i Umman Denizi üzerinden İran'a ulaştı. Körfez'den ayrılanların en az 6'sı İran ham petrolü taşıyor olup toplamda yaklaşık 10,7 milyon varil petrol sevk edildi.
Wall Street Journal ise ABD Hazine Bakanlığı'nın Irak'ın petrol gelirlerinden elde edilen yaklaşık 500 milyon dolarlık nakit sevkiyatını engellediğini bildirdi. Bunun İran bağlantılı grupları baskı altına almak amacıyla yapıldığı belirtildi. Şubat sonundan bu yana ikinci kez gerçekleşen bu gecikmenin yanı sıra bazı terörle mücadele ve askeri eğitim programlarına sağlanan finansman da geçici olarak askıya alındı.
Umman Denizi'nde gemiye ateş açıldı, Mossad ajanı idam edildi
İran'ın yarı resmi Tesnim Ajansı, Umman Denizi'nde bir konteyner gemisine "uyarıları dikkate almadığı" gerekçesiyle İran güçlerince ateş açıldığını duyurdu. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü de olayı doğrulayarak mürettebatın sağlıklı olduğunu ancak gemide ciddi hasar meydana geldiğini açıkladı.
Öte yandan İran yargısına bağlı Mizan Haber Ajansı, Mossad adına casusluk yaptığı gerekçesiyle idam cezasına çarptırılan Ferid Mehdi'nin cezasının infaz edildiğini bildirdi. Pasif Savunma Komitesi'nde üst düzey yönetici olarak çalışan Mehdi'nin, sosyal medya üzerinden Mossad ile iletişime geçerek kurumundaki hassas bilgileri İsrail'e ilettiği ileri sürülmüştü.
Husi lideri: "Ateşkes kırılgan, gerilim tırmanabilir"
Yemen'deki Husi hareketinin lideri Abdulmelik el-Husi, mevcut ateşkesi "kırılgan" olarak nitelendirerek gerilimin yeniden tırmanma ihtimalinin yüksek olduğunu savundu. El-Husi, "Mevcut ateşkes sona ermek üzere. Bu kırılgan bir ateşkestir ve gerilimin tırmanma ihtimali büyük ve güçlüdür." dedi. Bölgesel istikrarın ancak "Siyonist planın yenilgiye uğratılmasıyla" mümkün olacağını öne süren el-Husi, ateşkesin kalıcı bir barıştan ziyade stratejik bir ara olduğuna işaret etti. İran'a yönelik saldırıların yeniden başlaması durumunda Husilerin de savaşa dahil olabileceği ve bu kez Babülmendeb Boğazı'nda da Hürmüz'e benzer bir geçiş sorunu yaşanabileceği değerlendiriliyor.