WhatsApp Rusya'da Yasaklanıyor, Yerine MAX Geliyor

Federal Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetleme Kurumu (Roskomnadzor), yasal yükümlülüklerin yerine getirilmediği gerekçesiyle uygulamanın işleyişine el atmaya başladı. Terörle mücadele ve dolandırıcılık gibi suçların önlenmesinde yeterli iş birliği yapılmadığını öne süren yetkililer, kısıtlamaları adım adım sıkılaştırarak nihai kapatma sürecine zemin hazırlıyor. Özellikle arama ve veri aktarımı işlevlerinde yaşanan aksaklıklar, bunun salt bir başlangıç olduğunun sinyalini veriyor.

2026 Sonuna Kadar Tam Kapanma Planı

Rusya Parlamentosu Bilgi Politikası Komitesi Başkan Yardımcısı Andrey Svintsov, sürecin takvimine dair net bir tablo çizdi. Svintsov, Meta'nın ülkede "aşırılıkçı örgüt" olarak tanımlanmasını hatırlatarak uygulamanın Rus mevzuatını sistemli biçimde görmezden geldiğini belirtti. Moskova bu durumu meşru bir kapatma gerekçesi olarak yorumlarken yetkililer, ülkede 100 milyonu aşkın kullanıcı bulunması nedeniyle sürecin yavaş ve kontrollü yürütüleceğini aktardı.

Ani bir kesinti yerine kademeli bir strateji izleyen yetkililer, 2026 boyunca kısıtlamaları genişletip yıl sonunda nihai blokajı devreye almayı planlıyor. 2022'den bu yana yasaklı olan Facebook ve Instagram'ın ardından WhatsApp'ın da aynı akıbeti paylaşması, Rusya'nın dijital izolasyon yolundaki en sert adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Terör ve Dolandırıcılık Suçlaması

Kısıtlamaların gerekçesi olarak devlet güvenliği öne çıkarılıyor. TASS haber ajansına konuşan kaynaklar platforma ağır suçlamalar yöneltti. Resmi açıklamada WhatsApp'ın "ülkede terör eylemleri düzenlemek, failleri işe almak, vatandaşlarımıza karşı dolandırıcılık ve diğer suçları işlemek için kullanıldığı" ifadelerine yer verildi.

Roskomnadzor, bu tür kullanımların önüne geçmek amacıyla önce hız düşürme ve işlev kısıtlama yolunu seçtiğini belirtiyor; tam uyum sağlanmaması halinde ise engelin kaçınılmaz olduğunun altını çiziyor. WhatsApp yönetimi bu iddialara itiraz ederek engellemenin 100 milyon kullanıcıyı güvenli iletişimden mahrum bırakacağını ve bunun gizlilik hakları bakımından "geriye dönük bir adım" olacağını savunuyor.

Yerli Alternatif MAX ve Zorunlu Geçiş

Kremlin, yasaklama stratejisini yerli bir süper uygulama olan MAX ile destekliyor. Mesajlaşmadan kamu hizmetlerine ve ödeme sistemlerine uzanan geniş bir işlev yelpazesi sunan bu platform, WhatsApp'tan farklı olarak uçtan uca şifreleme sunmuyor ve verileri tümüyle Rusya'daki sunucularda tutuyor.

Kullanıcı alışkanlıklarını dönüştürmeyi hedefleyen hükümet, 2025'ten itibaren ülkede satılan tüm yeni cihazlarda MAX'ın yüklü gelmesini zorunlu kıldı. Kamu çalışanları, öğretmenler ve öğrencilerin iletişim trafiği de ısrarla bu platforma yönlendiriliyor. Batı kaynaklı uygulamaların yerini yerli ekosisteme bırakmasını öngören bu proje, VPN kullanımını güçleştirecek yeni teknik önlemlerle de pekiştiriliyor.