Trump İran'la Ticaret Yapan Ülkelere Yüzde 25 Vergi Getirdi

İran'dan doğrudan veya dolaylı yoldan mal ve hizmet alımı yapan ülkeler, artık ABD pazarına girerken ciddi bir maliyet artışıyla yüz yüze gelecek. İmzalanan kararname uyarınca, söz konusu ülkelerden ABD'ye gerçekleştirilecek ithalatlara yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi uygulanacak. ABD yönetimi, İran'ı ulusal güvenliğe yönelik bir tehdit kaynağı olarak nitelerken, yürürlüğe giren bu düzenlemeyi bölge güvenliğini sağlama stratejisinin bir parçası olarak görüyor.

Sosyal Medya Paylaşımı Resmiyet Kazandı

Bu radikal kararın sinyalleri aslında haftalar öncesinden verilmişti. Donald Trump, 12 Ocak 2026 tarihinde kendisine ait sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda niyetini açıkça ortaya koymuştu. Trump, o tarihteki mesajında İran ile iş yapan herhangi bir ülkenin ABD ile yürüteceği ticari faaliyetler için yüzde 25 gümrük vergisi ödeyeceğini duyurmuştu. Başkan, bu uygulamanın "derhal yürürlüğe girmek üzere" ve "nihai ve kesin" olduğunu vurgulamıştı. Beyaz Saray ve ilgili kurumlar, sosyal medyada yapılan bu çıkışı yasal ve teknik bir zemine oturtarak, "İran'la iş yapma" kavramının kapsamını belirleyecek düzenlemeleri hayata geçirdi.

Teknik Süreci Bakanlıklar Yürütecek

Ek gümrük vergisinin hangi ülkelere ve nasıl uygulanacağına dair teknik altyapıyı ABD Ticaret Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı birlikte şekillendirecek. İki bakanlığın yürüteceği istişareler sonucunda, İran ile ticari bağları bulunan ülkeler belirlenerek vergi prosedürleri devreye girecek. Süreç sadece mevcut durumla sınırlı kalmayacak; Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı, ülkelerin İran ile olan ilişkilerini sürekli izleyerek gerektiğinde yeni tedbirler önerebilecek. 7 Şubat 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmesi öngörülen kararname, uygulanacak yaptırımlar için temel bir zemin oluşturuyor.

Türkiye ve Enerji Ticareti Risk Altında

Kararnamenin kapsama alanı henüz netleşmemiş olsa da, analizler İran'ın en büyük ticaret ortaklarının bu süreçten en fazla etkilenecek ülkeler olacağını gösteriyor. Özellikle Çin, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan ve Türkiye, risk grubundaki ülkeler arasında öne çıkıyor. Türkiye'nin İran ile sınır ticareti muafiyetleri ve düşük vergili rejim kapsamında yürüttüğü petrol, doğal gaz ve enerji alımlarının, bu yeni gümrük vergisi uygulamasının hedefi olabileceği değerlendiriliyor. Hangi ürün gruplarının veya ülkelerin ilk aşamada ek vergi kapsamına alınacağına dair resmi bir liste henüz yayımlanmasa da, enerji sektörü kritik bir başlık olarak masada duruyor.

Ticaret Savaşlarında Yeni Cephe

ABD ve İran arasındaki siyasi ve askeri gerilim, bu kararla birlikte uluslararası ticaret koridorlarında yeni bir belirsizlik dönemi başlatıyor. ABD yetkilileri, İran kaynaklı tehditler, sabotaj riskleri ve deniz yolu güvenliği gibi gerekçelerle ekonomik yaptırımları bir savunma aracı olarak kullanıyor. Buna karşılık Çin ve bazı Orta Doğu ülkeleri, söz konusu vergi uygulamasının uluslararası ticaret kurallarına aykırı olduğunu savunarak karşılıklı önlemler alabileceklerinin sinyalini veriyor. Uzmanlar, bu hamlenin İran ile ticaret yapan ülkelerin ABD pazarındaki rekabet gücünü zayıflatacağını ve ek mali yüklerin küresel enerji fiyatlarına yansıyabileceğini öngörüyor.