Trump Çin Ziyaretinden Somut Bir Kazanım Elde Edemedi

ABD Başkanı Donald Trump, büyük beklentilerle çıktığı Pekin ziyaretinden eli boş döndü. Boeing uçak satışı ve yapay zeka çipleri gibi kritik ekonomik başlıklarda hedeflenen anlaşmaları bir türlü bağlayamayan Trump, İran krizi ve muhalif lider Jimmy Lai'nin serbest bırakılması gibi siyasi taleplerde de Çin yönetiminden herhangi bir taahhüt koparamadı.

Trump Pekin'den Ne Getirdi?

Trump, iki günlük Çin ziyaretini "harika bir başarı" olarak tanımladı. Dönüş yolunda yaptığı açıklamada, "Bu ziyaret harika bir başarıydı. Çok iyi anlaşmalar ve ticaret anlaşmaları yaptık. Çin'le iyi ilişkilerimiz var. Muazzam bir başarıydı. Bence bu gerçekten tarihi bir andı." dedi. Ancak masadan kalkan sonuçlar, bu coşkulu tablonun oldukça uzağında kaldı.

Ekonomik Sonuçlar Beklentilerin Altında

Zirveden çıkan ticari kazanımlar, Trump'ın 2017'deki ilk Pekin ziyaretinde imzalanan 250 milyar dolarlık anlaşmaların gerisinde kaldı. Trump, Boeing'in Çin'e 200 uçak satacağını duyurdu; fakat bu rakam, sektörün beklediği 500 uçağın ve daha önce taahhüt edilen 300 uçağın da altında. Beyaz Saray, hassas olmayan ürünlerde tarifeleri düşürmek için ortak bir Ticaret Kurulu kurulduğunu açıkladı ama kurulun nasıl işleyeceğine ilişkin herhangi bir ayrıntı paylaşmadı.

Nvidia'nın gelişmiş H200 yapay zeka çiplerinin Çin'e satışı konusunda ise hiçbir adım atılamadı. Eski ABD Ticaret Temsilcisi Vekili Yardımcısı Wendy Cutler da yaşananları, "ekonomik sonuçlar açısından beklentilerin oldukça altında" sözleriyle özetledi.

Ticaret Savaşında Kırılgan Bir Denge

Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nden Çin uzmanı Scott Kennedy, Trump yönetiminin 2025 başında yüzde 145'e kadar çıkan tarifelerden geri adım atmasının Çin'i stratejik açıdan avantajlı konuma taşıdığına dikkat çekti. Bir yıl önce dünyayı kökten dönüştürmeye çalışan ABD'nin bugün yeniden istikrar arayışına girdiğini vurguladı. Demokrasileri Savunma Vakfı'ndan Craig Singleton ise zirvede dışarıya istikrar görüntüsü verildiğini, ama yapısal sorunların hiçbirinin çözüme kavuşmadığını belirtti; "Taraflar yalnızca mevcut koşullarda yönetilebilir, sınırlı sonuçlar üretebildi" dedi.

Analistlere göre Pekin'in misilleme tarifeleri ve nadir toprak mineralleri tedarikini kısıtlama tehdidi tarafları kırılgan bir dengeye zorladı. Beyaz Saray'ın ise Çin bankalarına yaptırım gibi küresel sarsıntıya yol açabilecek daha sert kozları oynamakta isteksiz davrandığı değerlendiriliyor.

Trump, İran ve Jimmy Lai Konularında Boş Döndü

Trump'ın İran'daki savaşı sona erdirme konusunda Pekin'den açık bir taahhüt almaya çalıştığı, ancak bunu başaramadığı öğrenildi. Çin'in küresel piyasaları ucuz ürünle doldurduğu öne sürülen sanayi kapasitesi fazlası meselesi ise zirve boyunca kamuoyunun gündemine hiç taşınmadı.

Hong Kong merkezli medya patronu ve Pekin muhalifi Jimmy Lai'nin serbest bırakılması için Şi Cinping'e yapılan çağrı da karşılıksız kaldı. Çin Dışişleri Bakanlığı, Lai'nin serbest bırakılmasının gündemde olmadığını net biçimde açıkladı.

Çin Ne Kazandı?

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, iki ülke arasındaki yeni dönemi "yapıcı stratejik istikrar" olarak tanımladı. Bu kavram, tarafların eski iş birliği günlerine dönmek yerine aralarındaki uzun vadeli rekabeti ve anlaşmazlıkları kabul ederek süreci yönetme kararlılığını yansıtıyor. Kendi iç ekonomik sorunlarıyla boğuşan ve uzun vadeli teknolojik gücünü korumak isteyen Çin'in mevcut ateşkes ortamından memnun olduğu belirtiliyor.