Meclis'te Emekli Zammı Protestosu Yumruklu Kavgaya Döndü
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde milyonlarca emeklinin beklediği zam görüşmeleri tarihi bir gerilime sahne oldu. Muhalefet milletvekillerinin kürsüye taşıdığı sembolik tabut, fiziki müdahaleye dönüşen arbedede meclis tarihine damgasını vurdu.
TBMM Genel Kurulu, 22 Ocak Perşembe günü yaklaşık 17 milyon vatandaşı doğrudan etkileyen emekli maaşı düzenlemesini görüşürken beklenmedik olaylara sahne oldu. En düşük emekli aylığını 16 bin 881 liradan 20 bin liraya çıkaran kanun teklifi, sert tartışmalar ve fiziki çatışmalarla geçen olaylı bir oturumun ardından yasalaştı. Emeklilerin ekonomik çaresizliğini görünür kılmak için kürsüye taşınan bir maket, gerilimin doruğa çıkmasına yol açtı.
Kürsüye Taşınan Tabut Maketine Müdahale Arbedede Dönüştü
CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, emeklilerin içinde bulunduğu ekonomik krizi ve iş cinayetlerinde hayatını yitiren yaşlı çalışanların durumunu somutlaştırmak için dikkat çeken bir eylem planladı. Üzerinde "Emeklinin ruhuna el-Fatiha" yazan mezar taşı görseli ve iş cinayetlerinde ölen emeklilerin fotoğraflarının bulunduğu temsili bir tabut maketiyle kürsüye çıkmak istedi. Meclis Başkanvekili Celal Adan, İç Tüzük uyarısıyla müdahale etti ve "Bunları getiremezsiniz" uyarısı yaptı.
AKP sıralarından gelen milletvekillerinin CHP'li vekillerin elindeki karton tabuta fiziksel müdahalesi sonrasında salon aniden karıştı. Başkanlık Divanı önünde biriken iktidar ve muhalefet milletvekilleri arasında başlayan itiş kakış, kısa sürede yumruklu kavgaya evrildi. Yaşanan kaos nedeniyle Başkanvekili Adan, oturuma iki kez ara verdi. Üçüncü denemede Ağbaba'nın yine tabutla kürsüye çıkma ısrarı ve karşı grubun tepkisi, tansiyonu doruk noktasına taşıdı.
Sert Sözler ve Karşılıklı Suçlamalar Meclisi Sardı
Tabutun kürsüden uzaklaştırılmasının ardından söz alan Veli Ağbaba, sert ifadelerle iktidar sıralarına seslendi. "Emekliyi mezara sokarken utanmıyorsunuz da o karton tabuttan mı utanıyorsunuz?" diye sordu. Tabuta saldıranları "vampirler" olarak niteleyen Ağbaba, bu protestonun emeklinin yanında kim olduğunu ortaya çıkardığını savundu.
AKP Grup Başkanvekili Özlem Zengin ise CHP'yi kasıtlı olarak kavga çıkarmakla itham etti. Kuran'ın gücünün kelimelerde olduğunu, bu tür görsellere gerek olmadığını dile getirdi. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir yanıt verirken, amaçlarının emekliyi o tabuttan çıkarmak olduğunu vurguladı ve asıl İç Tüzük ihlalini iktidarın emeklinin yaşam hakkını çiğneyerek yaptığını belirtti.
Açlık Sınırının 10 Bin Lira Altında Kalan Emekli Maaşları
Meclisteki bu siyasi çatışmanın temelinde emeklilerin yaşadığı ağır ekonomik koşullar yatıyor. Türk-İş verilerine göre dört kişilik bir ailenin sadece gıda için yaptığı harcamayı gösteren açlık sınırı 30 bin 143 liraya ulaştı. Yasalaşan 20 bin liralık yeni taban maaş, bu sınırın tam 10 bin 143 lira altında kalıyor. Net asgari ücretin 28 bin 75 lira olduğu düşünüldüğünde, emekli maaşının asgari ücretin 8 bin lira gerisinde belirlenmesi dikkat çekiyor.
Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun'un aktardığı verilere göre, emeklilerin yüzde 90'ı, yaklaşık 15 milyon kişi, 25 bin lira ve altında bir gelirle yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Ekonomik zorunluluk, emeklileri ileri yaşlarında yeniden iş hayatına sürüklüyor. İstatistikler 2 milyon 165 bin emeklinin çalışmak zorunda kaldığını gösterirken, 55 yaş üstü 50 binden fazla kişi aktif olarak iş arıyor. Bu zorunluluk trajik sonuçlar doğuruyor; sadece son iki yılda bin 200'den fazla 50 yaş üstü vatandaş çalışırken hayatını kaybetti. 2019'da 1 milyonun altında olan en düşük emekli maaşı alan kişi sayısının 2026'da 5 milyonu aşması, yoksulluğun derinleştiğini ve tabana yayıldığını ortaya koyuyor.
Kanun Kabul Edildi, CHP Anayasa Mahkemesi Yoluna Başvuracak
Tüm tartışmaların ve fiziki müdahalelerin ardından yapılan oylamada kanun teklifi 247 evet, 179 hayır oyuyla kabul edildi. Yasalaşan düzenlemeye göre, kök maaşlarda artış yapılmadan Hazine desteğiyle en düşük emekli aylığı 20 bin liraya tamamlanacak. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, düzenlemeyi "vicdansız bir kanun" olarak niteledi ve eşitlik ilkesine ve insanca yaşam hakkına aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvuracaklarını açıkladı.
Özlem Zengin ise mevcut rakamın yeterli olmadığını kabul etmekle birlikte, Türkiye'nin şartları elverdiğinde ücretlerin yeniden gözden geçirileceği mesajını verdi. Yasa, Cumhurbaşkanı onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanacak ve hak sahiplerine aradaki fark ödemeleri yapılacak.
