Hindistan'da Nipah virüsü paniği: İki sağlık çalışanı enfekte oldu

Hindistan Sağlık Bakanlığı'nın 27 Ocak 2026'da yaptığı açıklama, basında çıkan yanlış vaka sayılarına açıklık getirdi. Bakanlık, sadece resmi kaynaklardan gelen bilgilere güvenilmesi çağrısında bulunurken, doğrulanan iki vakanın da Barasat kentindeki özel bir hastanede çalışan hemşirelerden tespit edildiğini bildirdi.

Her iki sağlık çalışanı da aynı hastanede görev yapıyor. Yerel medya, hemşirelerden birinin yoğun bakımda komada olduğunu, bu kişinin ağır solunum problemleri yaşayan bir hastaya bakarken enfeksiyonu kaptığını aktardı. Bahsi geçen hasta, testler yapılmadan önce hayatını kaybetmişti. Diğer hemşirenin durumunun da kritik seyrettiği belirtildi.

196 temaslı kişi karantinaya alındı

Hükümet, doğrulanan vakalarla bağlantılı 196 temaslıyı tespit ederek karantinaya aldı. Yapılan testlerde bu kişilerin tamamı Nipah virüsü açısından negatif çıktı ve herhangi bir belirti göstermedi. Merkezi ve eyalet sağlık kurumlarının koordineli çalışmasıyla güçlendirilmiş sürveyans, laboratuvar testleri ve saha araştırmaları yürütüldü. Yetkililer, bu çabalar sayesinde vakaların zamanında kontrol altına alındığını ve şu ana kadar yeni bir Nipah virüsü vakasının saptanmadığını vurguladı.

Ebola kadar tehlikeli bir virüs

Dünya Sağlık Örgütü, Nipah virüsünü Ebola, Zika ve Covid-19 ile birlikte küresel salgın riski taşıyan patojenler arasında sınıflandırıyor. Hayvanlardan insanlara geçen zoonotik bir hastalık olan virüsün doğal taşıyıcıları meyve yarasaları. Kontamine yiyecekler ve enfekte kişilerle doğrudan temas yoluyla da bulaşabilen virüs, özellikle solunum yolu salgıları ve vücut sıvılarıyla yakın temas halinde yayılıyor. Bu durum sağlık çalışanları ve hasta yakınları açısından ciddi tehdit oluşturuyor.

Virüse yakalanan kişilerde başlangıçta ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, bulantı, kusma ve boğaz ağrısı gibi grip benzeri belirtiler görülüyor. İlerleyen süreçte bazı vakalarda baş dönmesi, uyuşukluk, bilinç değişiklikleri, havale, solunum yetmezliği ve akut ensefalit tablosu gelişebiliyor. Şiddetli vakalarda ensefalit ve nöbetler 24 ila 48 saat içinde komaya ve ölümle sonuçlanabiliyor.

Virüsün kuluçka süresi genellikle dört ila 14 gün arasında değişirken, 45 güne kadar uzayan vakalar da bildirilmiş durumda. Nipah virüsünün en tehlikeli yönlerinden biri, yüzde 40 ila 75 arasında değişen yüksek ölüm oranı. Virüse karşı henüz onaylanmış bir aşı veya spesifik antiviral tedavi bulunmuyor. Mevcut tedavi yöntemleri yalnızca semptomların yönetimi, yoğun bakım desteği, solunum desteği ve komplikasyonların kontrolü ile sınırlı.

İlk salgın Malezya'da görüldü

Virüs ilk kez 1998 yılında Malezya'da domuz çiftliklerinde çalışan kişilerde tespit edildi ve adını ilk görüldüğü Nipah köyünden aldı. İlk salgında 100'den fazla kişi hayatını kaybetti ve virüsün kontrol altına alınması için ülkede bir milyon domuz itlaf edildi. Bu durum ciddi ekonomik kayıplara yol açtı. Virüs daha sonra Singapur'a da yayıldı ve Malezya'dan ithal edilen domuzlarla temas eden mezbaha işçilerinde görüldü.

Son yıllarda Bangadeş, Nipah virüsünün en fazla can kaybına neden olduğu ülke konumunda. 2001 yılından bu yana ülkede 100'den fazla kişi Nipah virüsü sonucu yaşamını yitirdi. Geçmiş enfeksiyonların en olası kaynağı, enfekte meyve yarasalarının idrarı veya tükürüğüyle kirlenmiş meyvelerin veya meyve ürünlerinin, özellikle çiğ hurma suyunun tüketilmesi olarak gösteriliyor.

Hindistan'da periyodik salgınlar yaşanıyor

Hindistan'da hastalık periyodik olarak görülüyor. Ülkenin ilk Nipah salgını 2001 ve 2007 yıllarında Batı Bengal eyaletinde yaşandı ve en az 50 kişi hayatını kaybetti. Son yıllarda Hindistan'ın güneyindeki Kerala eyaleti Nipah virüsünün yoğun olarak görüldüğü bir bölge haline geldi.

2018 yılında Kerala'da 19 vaka bildirildi ve bunların 17'si ölümle sonuçlandı. 2023 yılında ise altı doğrulanmış vakadan ikisi hayatını kaybetti. Yaygın testler ve temaslı kişilerin sıkı izolasyonu sayesinde Kerala eyaletinde salgınlar birkaç hafta içinde kontrol altına alındı. Hindistan'da en son salgın 2025 yılının Temmuz ayında Kerala eyaletinde kaydedildi ve üç kişi enfekte olurken, iki kişi hayatını kaybetti.

Asya ülkeleri sıkı önlemler aldı

Batı Bengal'deki güncel Nipah virüsü vakaları Asya genelinde alarm seviyesini yükseltti ve birçok ülke sınır ve havaalanı kontrollerini sıkılaştırdı. Tayland, Pazar günü Batı Bengal'den gelen uçuşları kabul eden Bangkok ve Phuket'teki üç büyük uluslararası havaalanında sağlık tarama istasyonları kurdu. Bu uçuşlardan gelen yolcuların sağlık beyannamesi doldurması zorunlu kılınırken, doğal turizm bölgelerindeki izleme faaliyetleri de artırıldı.

Nepal, Katmandu havaalanında ve Hindistan ile kara sınır geçişlerinde yolcu taramalarını yoğunlaştırdı. Tayvan yetkilileri, Nipah virüsünü "Kategori 5 hastalık" olarak sınıflandırmayı önerdi. Bu kategori nadir ancak son derece tehlikeli patojenler için geçerli olup, acil bildirim ve sıkı izolasyon protokolleri gerektiriyor. Hong Kong da Pazartesi günü bir basın açıklaması yayınlayarak Hindistan sağlık yetkililerinden bilgi talep ettiğini ve Batı Bengal'den gelen yolculara tarama uyguladığını bildirdi.

Uzmanlardan kritik uyarılar

Enfeksiyon Hastalıkları uzmanları, Nipah virüsünün nadir görülmesine rağmen yüksek ölüm oranı ve hızlı seyri nedeniyle küresel ölçekte ciddi bir halk sağlığı tehdidi oluşturduğunu belirterek, korunma önlemlerinin hayati önem taşıdığını vurguluyor. Uzmanlar, özellikle salgın bildirilen bölgelere seyahat edenlerin çiğ veya iyi yıkanmamış meyvelerden, açıkta satılan gıdalardan ve hayvan temasından kaçınması gerektiğini ifade ediyor. Şüpheli belirtiler görüldüğünde zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması ve seyahat öyküsünün mutlaka hekimle paylaşılması gerekiyor.

Türkiye'nin coğrafi olarak Nipah virüsünün doğal yayılım alanında bulunmadığı belirtiliyor. Ancak Güney ve Güneydoğu Asya ülkelerine seyahat eden vatandaşların dikkatli olması gerektiği vurgulanıyor. Seyahat öyküsü olan kişilerde ateş, solunum sıkıntısı, bilinç değişikliği gibi belirtiler ortaya çıkarsa erken farkındalık hem bireysel hem de toplumsal korunma açısından kritik önem taşıyor. Dünya Sağlık Örgütü, Nipah virüsünü yakından izlemeye devam ediyor ve ülkelerle koordinasyon halinde uygun ve etkili hastalık önleme ve kontrol tedbirlerini zamanında uygulamak için çalışıyor.